FAQ
Afdrukken

Expand all | Collapse all

Algemene info

  • 1 - Wat is Open Access ?

    Een Open Access publicatie is -onmiddellijk en kosteloos- online beschikbaar om te lezen, te downloaden, te kopiëren, te verspreiden, te printen of te doorzoeken. De auteur heeft heeft zijn auteursrechten behouden en een niet-exclusieve licentie gegeven voor een breed (her)gebruik. Dit maakt het mogelijk om het materiaal toegankelijk te maken via het internet en te gebruiken voor onderwijs en nieuw onderzoek.

    Meer weten? We hebben een aantal links verzameld over Open Access  Related Links

  • 2 - Waarom Open Access?

    Toegang tot wetenschappelijke kennis, informatie en data is een essentiële voorwaarde voor hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek. De toenemende digitalisering en het stijgende aantal digitale publicaties in de afgelopen jaren betekenen een onherroepelijke verschuiving van "papier" naar "digitaal".  De toegang tot deze digitale informatie ligt aan de basis van de overdracht van kennis (onderwijs), het ontstaan van nieuwe kennis (onderzoek) en kennisvalorisatie, maar deze informatie is niet altijd beschikbaar voor het publiek. De kern van Open Access is dat de resultaten van met publieke middelen gefinancierd onderzoek ook voor het brede publiek beschikbaar moeten komen.

  • 3 - Wat is OpenAIRE?

    OpenAIRE ondersteunt de implementatie van het Open Access beleid van de European Research Council en de FP7 Open Access pilot van de Europese Commissie. OpenAIRE, een 3-jarig project, voorziet in een infrastructuur waarmee researchers ondersteund worden om aan hun Open Access verplichtingen te voldoen. OpenAIRE voorziet in een uitgebreid helpdesk systeem, gebaseerd op een netwerk van regionale contactpunten in de 27 deelnemende landen (NOADS), die onderzoekers kunnen ondersteunen bij het deponeren van hun publicaties (en eventueel onderzoeksdata)  in de lokale repositories. Daarnaast is er de OpenAIRE portal waarin het materiaal uit de verschillende repositories en repository netwerken zichtbaar wordt en is er een zogenaamde 'orphan' portal voor onderzoekers die geen repository tot hun beschikking hebben.

    De drie voornaamste doelstellingen van OpenAIRE zijn:

    1.  hulp bieden aan onderzoekers bij het deponeren van FP7 publicaties. De OpenAIRE helpdesk biedt gepersonaliseerde hulp en advies aan onderzoekers in de EU-lidstaten via de 27 Nationale Open Access Desks (NOADs).

    2.  infrastructuur voor de deponering van publicaties. Dit gebeurt via de OpenAIRE portaalsite openaire.eu. Op deze site kunnen gebruikers niet alleen publicaties deponeren, opzoeken en claimen, je vindt hier ook de links naar de helpdesk, monitoring tools en gebruikersstatistieken terug

    3. de samenwerking tussen verschillende onderzoeksgemeenschappen bevorderen

  • 4 - Waar kan ik de OpenAIRE guidelines vinden?

    Hier: OpenAIRE guidelines

  • 5 - Wat zijn de ERC guidelines voor Open Access?

    Alle peer reviewed publicaties van onderzoek dat door de ERC wordt gesubsidieerd moeten op het moment van publicatie worden gearchiveerd in een institutioneel- of subjectrepository.   Maximaal zes maanden na publicatie moeten de onderzoeksresultaten open access toegankelijk worden. De ERC vindt het ook essentieel dat primaire onderzoeksdata zo snel mogelijk in relevante databases gearchiveerd worden, en zo spoedig mogelijk, bij voorkeur onmiddellijk of anders uiterlijk 6 maanden na de publicatiedatum, openbaar toegankelijk komen. Lees meer over de ERC Guidelines op ERC Guidelines.

  • 6 - Wat is de Open Access pilot in FP7?

    Lees meer over de Open Access pilot :  Open Access pilot in FP7

  • 7 - Wat met copyright?

    Zelf archiveren (self-archiving of het deponeren van publicaties in repositories) of 'Green Open Access' is geen inbreuk op de auteursrechten of de rechten van de uitgever. Auteurs beschikken in dit geval immers over de oorspronkelijke rechten op hun werk, en uitgevers hebben hun toestemming nodig om dit werk te publiceren (licence to publish). Uitgevers vragen namelijk vaak aan de  auteurs om hun rechten af te staan, soms zelfs nog voor het werk is geaccepteerd voor publicatie, waardoor de auteur het recht verliest om de publicatie zelf te archiveren (bijvoorbeeld in een repository of op een persoonlijke website). Idealiter zouden auteurs dus moeten vermijden om een overeenkomst met hun uitgever te tekenen die hen verhindert om aan de open access verplichtingen van de EC of ERC te voldoen.Goede voorbeelden zijn te vinden op JISC/SURF Copyright toolbox site en op Creative Commons.

     

  • 8 - Wat zijn Open Access Journals en waar kan ik deze vinden?

    Je kan een publicatie in Open Access beschikbaar maken door deze rechtstreeks in een Open Access tijdschrift te publiceren ('Gold Open Access'). OA tijdschriften maken hun artikelen gratis voor de lezer beschikbaar. De publicatiekosten worden in principe door de auteur gedragen, al bestaan er ook andere businessmodellen. Deze publicatiekosten kunnen door auteurs doorgaans worden ingebracht in het onderzoeksbudget.  Een lijst van Open Access journals vindt je op de Directory of Open Access Journals, DOAJ.

  • 9 - Wat zijn Open Access Repositories en waar kan ik ze vinden?

     

    Digitale repositories zijn databanken, ontworpen voor het deponeren, bewaren en kosteloos beschikbaar stellen van academische output. OA repositories zijn ofwel verbonden aan een instelling (Institutional repository) ofwel gelieerd aan een bepaald onderzoeksgebied (Subject repository). OpenAIRE begeleidt auteurs bij het vinden van een gepast repository. Ook de NOADS - de nationale open access desks - kunnen advies op maat geven bij het zoeken naar een repository. Er is ook een overzicht van repositories beschikbaar op Directory of Open Access Repositories, OpenDOAR (Let op: noch OpenAIRE, noch Opendoar claimen volledigheid). Indien er geen geschikt repository beschikbaar is kan  het OpenAIRE Orphan Repository gebruikt worden.

  • 10 - Wat is een subject repository?

    In een subject repository (of onderzoeksarchief) wordt de onderzoeksoutput uit een bepaald onderzoeksgebied / vakgebied gearchiveerd. Voorbeelden zijn  ArXiv.org and PubMed.

  • 11 - Wat is een institutional repository?

    In een institutioneel repository wordt de onderzoeksoutput van een bepaalde instelling gearchiveerd.

  • 12 - Waar kan ik terecht als ik geen geschikt repository vind?

    Als een instelling geen institutional repository heeft en er geen relevant subject repository beschikbaar is voor het vakgebied, kan de publicatie gedeponeerd worden  in het OpenAIRE Orphan Repository.

  • 13 - Wat is het OpenAIRE ‘orphan repository’?

    Als een instelling geen institutional repository heeft en er geen relevant subject repository beschikbaar is voor het vakgebied, kan de publicatie gedeponeerd worden  in het OpenAIRE Orphan Repository, dat wordt gehost door CERN.

  • 14 - What is een National Open Access Desk (NOAD)?

    De National Open Access Desks (NOADs) vormen de verbinding tussen de onderzoekers, onderzoeksinstituten en beleidsmakers enerzijds, en het OpenAIRE project anderzijds. De NOADs helpen onderzoekers om hun publicatie in open access ter beschikking te stellen. De NOAD kan helpen om een gepast  repository te vinden en geeft antwoord op vragen over Open Access, de EC pilot, copyright, nationale procedures en afspraken i.v.m. Open Access enzovoort.

  • 15 - Voorziet OpenAIRE in OpenSearch?

    Ja. OpenAIRE voorziet in OpenSearch. Volg deze link voor de descriptor:  http://www.openaire.eu:8380/dnet-web-generic/openSearchDescriptor

  • 16 - Kan OpenAIRE geharvest worden?

    Ja, aangezien OpenAIRE het OAI-PMH protocol implementeert. Ga naar: http://www.openaire.eu:8280/is/mvc/oai/oai.do?verb=ListRecords&metadataPrefix=DMF

Voor Onderzoekers

  • 17 - Hoe en waar deponeren?

    Idealiter deponeren onderzoekers hun publicaties in het institutional repository van hun eigen instelling. Indien dit niet mogelijk is, zoekt men een relevant subject repository. Als dit niet bestaat, kunnen onderzoekers hun publicaties archiveren in het OpenAIRE Orphan Repository

     

  • 18 - Wat deponeren?

    Het te deponeren materiaal moet ofwel een uitgeversversie zijn ofwel een post-print (definitieve auteursversie).
    • De uitgeversversie is de definitieve versie zoals de uitgever die verschaft, incl. de opmaak.
    • De post-print of defnitieve auteursversie is de versie zoals die geaccepteerd is voor publicatie, dus na de peerreview, maar zonder de opmaak van de uitgever.

  • 19 - Wanneer deponeren?

    De subsidie-ontvangers zijn verplicht zich in te spannen om een digitale versie van hun publicatie via een instellings- of subjectrepository Open Access beschikbaar te stellen en wel zo spoedig mogelijk na publicatie , maar uiterlijk na
    • 6 maanden : voor publicaties in de thema's "Health", "Energy", "Environment (including Climate Change)", en "Information & communication technologies" (“Cognitive Systems”, “Interaction” en “Robotics”) en in  "Research infrastructures" (e-infrastructures)
    • 12 maanden  : in the thema's "Socio-economic Sciences and the Humanities" en in  "Science in Society".

  • 20 - Wat als ik niet deponeer?

    De Guidelines for the EC FP7 en de  ERC Guidelines geven aan dat auteurs moeten voldoen aan de verplichting tot deponeren en zich moeten inspannen om de publicaties Open Access beschikbaar te maken.

  • 21 - Wat moet ik doen als ik mijn publicatie niet mag deponeren van mijn uitgever?

    Als een uitgever het niet toestaat om een artikel in een repository te deponeren, verwacht de EC dat je de uitgever informeert over de Open Access-vereiste van de EC en de uitgever vraagt om een uitzondering te maken op de regels over deponering die door deze uitgever gehanteerd worden.

  • 22 - Wat houdt 'best efforts' in?

    De EC OA pilot adviseert auteurs om zich te informeren over de publishing models en het copyright/licensing beleid van de tijdschriften waarin ze publiceren (bv. via ROMeO). Indien de uitgever geen toestemming geeft om aan de vereisten van de EC te voldoen, wordt van de auteurs verwacht dat ze ofwel de copyrightclausule laten wijzigen, ofwel de toestemming vragen om hun werk zelf te archiveren in een repository, eventueel na een embargoperiode. Als deze onderhandelingen niet succesvol zijn, zou de auteur moeten overwegen om in een ander tijdschrift te publiceren. Als dit geen optie is, moet de Europese Commissie geïnformeerd worden en moet er een schriftelijke weigering van de uitgever worden voorgelegd.

  • 23 - Mijn instelling heeft geen repository, hoe kan ik mijn publicatie in Open Access beschikbaar maken?

    Als een instelling geen institutional repository heeft en er geen relevant subject repository beschikbaar is voor het vakgebied, kan de publicatie gedeponeerd worden  in het OpenAIRE Orphan Repository.

  • 24 - Moet ik nog gebruik maken van het Orphan Repository als ik een institutional repository gebruik?

    Dat is niet noodzakelijk. Als je eigen institutional repository compliant is met de OpenAIRE Guidelines, harvest OpenAIRE automatisch de betrokken publicaties, die vervolgens ook op de OpenAIRE portaalsite zichtbaar worden. Als je geen passend institutional of subject repository ter beschikking hebt, kan je je publicatie wel deponeren in het OpenAIRE Orphan Repository.

  • 25 - Hoe weet ik dat OpenAIRE mijn publicatie kan harvesten uit mijn institutional repository?

    Indien je eigen institutional repository compliant is met de OpenAIRE guidelines, harvest OpenAIRE automatisch de betrokken publicaties, die vervolgens ook op de OpenAIRE portaalsite zichtbaar worden. Indien je wil weten of je repository OpenAIRE compliant is, contacteer je best het management van het repository.

  • 26 - Wat is een 'Licence to Publish'?

    Een Licence to Publish is een overeenkomst tussen auteur(s) en de uitgever waarbij de auteur het copyright over de publicatie niet overdraagt naar de uitgever - in tegenstelling tot veel traditionele uitgeversovereenkomsten. De auteur behoudt het copyright en geeft de uitgever enkel de rechten die nodig zijn om het artikel te publiceren. De auteur behoudt dus het recht om de publicatie zelf te archiveren. Een model licentie kan je vinden op JISC/SURF Copyright Toolbox

  • 27 - Ik archiveer mijn publicaties zelf op mijn eigen website. Heb ik dan nog een repository nodig?

    Ja! De meeste repositories archiveren hun materiaal volgens technische standaarden die toelaten dat hun materiaal extern geharvest wordt (Open Archives Initiative’s Protocol for Metadata Harvesting OAI-PMH). Publicaties die in een repository worden gearchiveerd zijn dus veel gemakkelijker terug te vinden dan wanneer ze enkel op een persoonlijke website worden opgeslagen. Zoekmachines zoals Google en Google Scholar vinden artikels uit OAI-repositories ook gemakkelijker terug, waardoor ze hoger op de resultatenlijst terechtkomen. Een bijkomend voordeel van repositories is dat de lange-termijnbewaring van publicaties wordt gegarandeerd, ook als de auteur bijvoorbeeld voor een andere instelling gaat werken of de persoonlijke website wijzigingen ondergaat.

  • 28 - Moet mijn instelling een overeenkomst sluiten met mijn uitgever voor ik mijn artikel mag archiveren?

    Dat is niet noodzakelijk. Als je je copyright hebt afgestaan, vind je het beleid van je uitgever op SHERPA/RoMEO terug. Als je je copyright niet afstaat aan je uitgever is er geen nood aan verdere overeenkomsten en kan je je publicatie naar eigen goeddunken archiveren. 

  • 29 - Welke versie moet ik deponeren?

    In de EC OA Pilot en de ERC Guidelines wordt gevraagd om ofwel de uitgeversversie ofwel de post-print  (auteursversie zonder uitgeverslayout) in Open Access beschikbaar te stellen. Hoewel in de meeste gevallen een post-print wordt gearchiveerd, staan sommige uitgevers toe dat je ook de uitgeversversie in Open Access beschikbaar stelt. Welke versie je uitgever toestaat kan je zelf controleren op de SHERPA/RoMEO site.

  • 30 - Is er een overeenkomst tussen de EC en uitgevers over het beschikbaar maken van publicaties in OA?

    Dat is niet noodzakelijk. Als je je copyright hebt afgestaan, vind je het beleid van je uitgever op SHERPA/RoMEO terug. Als je je copyright niet afstaat aan je uitgever is er geen nood aan verdere overeenkomsten en kan je je publicatie naar eigen goeddunken archiveren.

  • 31 - Wat is 'self-archiving' of Green Open Access?

    Zelf-archivering (meestal wordt de Engelse term self-archiving gebruikt) of Green Open Access houdt in dat de auteur zelf zijn of haar publicatie in een institutional of subject repository archiveert.  Welke versie wordt gearchiveerd is afhankelijk van het beleid van de uitgever (check de Sherpa/RoMEO database)

  • 32 - Waar kan ik het Open Access beleid van een uitgever raadplegen?

    In de SHERPA/RoMEO database vind je een overzicht van het open access en self-archiving beleid van de meeste grote uitgevers.

  • 33 - Kan ik de metadata van een gedeponeerde publicatie nog wijzigen?

    • Als je je publicatie in een repository hebt gedeponeerd, contacteer je de administratie van dat repository
    • Als je je publicatie via het OpenAIRE portal hebt geclaimd, richt je je tot de OpenAIRE Helpdesk
    • In het OpenAIRE Orphan repository kan je de metadata altijd wijzigen vóór de effectieve deponering. Daarna contacteer je OpenAIRE.Support@cern.ch

  • 34 - Kan ik een gedeponeerde publicatie verwijderen?

    • Als je je publicatie in een repository hebt gedeponeerd, contacteer je de administratie van dat repository
    • Als je je publicatie via het OpenAIRE portal hebt geclaimd, richt je je tot de OpenAIRE Helpdesk
    • In het OpenAIRE Orphan repository kan je de publicatie altijd verwijderen vóór de effectieve deponering. Daarna contacteer je OpenAIRE.Support@cern.ch

Voor Repository Managers

  • 35 - Wat als mijn repository niet OpenAIRE compliant is?

    Indien je repository niet OpenAIRE compliant is kunnen je FP7/ERC Open Access pilot publicaties die erin zijn gearchiveerd niet worden opgepikt door het OpenAIRE portal. Als auteur moet je dan een extra inspanning doen om je publicatie zelf te claimen en bevestigen.

  • 36 - Welke wijzigingen moet ik doorvoeren opdat mijn repository OpenAIRE compliant wordt??

    Opdat OpenAIRE je publicaties zou kunnen harvesten moet je de OpenAIRE Guidelines toepassen. Dit zijn laagdrempelige vereisten voor  OAI-PMH compliant repositories die gebaseerd zijn op  oai_dc en de DRIVER Guidelines.

  • 37 - Wat zijn de OpenAIRE Guidelines?

    De OpenAIRE Guidelines zijn eenvoudige specificaties voor metadata die nodig zijn om een repository OpenAIRE compliant te maken.

  • 38 - Hoe maak ik mijn repository OpenAIRE-compliant?

    De OpenAIRE Guidelines voor repository managers geven een overzicht van de aanpassingen die moeten worden doorgevoerd.

  • 39 - Bestaat er standaard repository software die al OpenAIRE compliant is?

    Ja.  Dspace, Eprints  zijn al OpenAIRE compliant, net als een aantal lokale systemen. Bovendien is ook Open Journal Systems,  OpenAIRE compliant.

  • 40 - Wat moet ik doen voor ik mijn repository registreer en valideer?

    Zorg ervoor dat je een ec_fundedresources set hebt en dat je repository ten minste één record bevat.

  • 41 - Wat als de validatie niet lukt?

    Zorg dat je ListIdentifiers en GetRecord verbs voor je ec_fundedresources records correct zijn.

  • 42 - Mijn repository verschijnt niet in de OpenDOAR-lijst. Wat kan ik doen?

    Op dit moment kunnen enkel OpenDOAR repositories zich registreren op OpenAIRE. Als jouw repository geregistreerd is op OpenDOAR maar je kan het toch niet registreren op OpenAIRE, contacteer dan de OpenAIRE Helpdesk.

  • 43 - Wat is OAI-PMH?

    OAI-PMH (Open Archives Initiative’s Protocol for Metadata Harvesting OAI-PMH) definieert de overdrachtsprocedure van metadata van een open archief The OpenAIRE Guidelines zijn gebaseerd op  OAI-PMH v.2.0

  • 44 - Waar vind ik een handleiding om een repository op te starten?

    Er bestaan verschillende guidelines om een repository op te starten.
    Wij raden de DRIVER Guidelines aan.

  • 45 - Wat is het verschil met de DRIVER guidelines?

    Het doel van DRIVER was het verbinden van verschillende repositories in Europa en de interoperabiliteit tussen repositories onderling te bevorderen. Het doel van OpenAIRE is  FP7/ERC-publicaties zichtbaar te maken. Om dit te bereiken is het noodzakelijk dat repositories aan bepaalde technische vereisten voldoen, zodat de betrokken publicaties centraal kunnen geharvest worden.

  • 46 - Hoeveel keer wordt er in een OpenAIRE compliant repository geharvest?

    Eén keer per week.